Қызметтер

Рұқсат етілген шығарындылар нормативтері Экологиялық кодекстің және Қазақстан Республикасы Экология, геология және табиғи ресурстар министрінің 2021 жылғы 10 наурыздағы № 63 бұйрығымен бекітілген Қоршаған ортаға эмиссиялар нормативтерін айқындау әдістемесінің талаптарына сәйкес айқындалады.

Экологиялық жобалауда рұқсат етілген шығарындылар нормативтері атмосфералық ауаға бір мезеттік жүктемені бағалау үшін г/с-пен және кәсіпорын шығарындыларының жылдық жалпы көлемін есептеу үшін т/жылмен өлшенеді.

Рұқсат етілген шығарындылар нормативтерінің жобасы жұмыс істеп тұрған шаруашылық және өзге де қызмет объектілерінің атмосфералық ауаға ластаушы заттар шығарындыларын түгендеу деректері негізінде әзірленеді.

Шығарындылар көздерін түгендеу есептік немесе аспаптық әдіспен жүргізіледі.

Есептік әдіс қолданылған кезде есептеулер Қазақстан Республикасының қоршаған ортаны қорғау саласындағы уәкілетті органы белгіленген тәртіппен бекіткен қолданыстағы нормативтік-әдістемелік құжаттамаға сәйкес орындалады. Есептеулер әрбір көз және ингредиент бойынша жеке-жеке толық көлемде беріліп, қабылданған шамалар мен коэффициенттердің негіздемесімен сүйемелденеді.

Аспаптық әдіс қолданылған кезде есептеулер сынама алу орны мен ұзақтығы, концентрацияны анықтау әдістері және пайдаланылған аспаптар көрсетілген әрбір көз бен зат бойынша аспаптық өлшеулер нәтижелерімен жүргізіледі.

Нормативтерді белгілеу кезінде қоршаған ортаның қолданыстағы ластануы ескеріледі. Қоршаған орта сапасы параметрлерінің фондық концентрациялары туралы деректерді «Қазгидромет» РМК ұсынады.

Белгіленген нормативтердің қолданылу мерзімі әсер етуге арналған экологиялық рұқсаттың немесе кешенді экологиялық рұқсаттың қолданылу мерзімімен айқындалады.

Рұқсат етілген төгінділер нормативтері Экологиялық кодекстің және Қазақстан Республикасы Экология, геология және табиғи ресурстар министрінің 2021 жылғы 10 наурыздағы № 63 бұйрығымен бекітілген әдістеменің талаптарына сәйкес айқындалады.

Табиғи немесе жасанды су объектілеріне, жер бедеріне немесе жер қойнауына төгілетін сарқынды сулардағы ластаушы заттар нормативтері әрбір төгінді үшін есептеледі. Оператор үшін олар қолданыстағы, жобаланатын және реконструкцияланатын жекелеген ластау көздерінің рұқсат етілген төгінділері жиынтығы ретінде белгіленеді.

Жобаны әзірлеу төгінді көздерін анықтаудан басталады. Кәсіпорын аумағынан сарқынды суларды бұру тәсілдері, нөсер кәрізі мен тазарту құрылыстарының болуы, шаруашылық-тұрмыстық сулардың төгілу жолы және объект орналасқан аймақтағы су қорғау шектеулері анықталады.

Нормативтер бақылау тұстамасында су сапасының экологиялық нормативтерін сақтауды қамтамасыз ететін деңгейде, судағы ластаушы заттардың базалық антропогендік фондық концентрацияларын ескере отырып белгіленеді.

Белгіленген нормативтердің қолданылу мерзімі әсер етуге арналған экологиялық рұқсаттың немесе кешенді экологиялық рұқсаттың қолданылу мерзімімен айқындалады.

Қалдықтарды басқару бағдарламасы — қалдықтарды жинау, сұрыптау, уақытша сақтау, тасымалдау, қайта өңдеу және қауіпсіз кәдеге жарату жөніндегі іс-шаралар кешені. Бағдарлама қоршаған ортаға теріс әсерді азайтуға, ресурстарды ұтымды пайдалануға және экологиялық талаптарды сақтауға бағытталған.

Бағдарламада қалдықтардың түзілуінің, уақытша жинақталуының және тиісті объектілерде кейіннен орналастырылуының рұқсат етілген көлемдерін айқындайтын жинақтау және көму лимиттері белгіленеді.

Лимиттер қоршаған ортаны және адамның өмірі мен денсаулығын қорғау, көмуге жіберілетін қалдықтар мөлшерін азайту және оларды қайта пайдалануға, қайта өңдеуге және кәдеге жаратуға дайындауды ынталандыру мақсатында белгіленеді.

Жинақтау лимиттері I және II санаттағы объектілер құрамындағы әрбір орын үшін қалдық түрлері бойынша сақтауға рұқсат етілген шекті масса түрінде белгіленеді. Қалдықтарды тек Қазақстан Республикасының талаптарына сәйкес жабдықталған арнайы орындарда жинақтауға болады.

Көму лимиттері I және II санаттағы объектілер құрамындағы әрбір полигон үшін қалдық түрлері бойынша көмуге рұқсат етілген шекті масса түрінде белгіленеді және полигонның өндірістік қуатына сәйкес әр күнтізбелік жылға белгіленеді.

Өндірістік экологиялық бақылау бағдарламасы — өндірістік экологиялық бақылау мен қоршаған орта мониторингін жүргізу тәртібін айқындайтын құжат.

Қарапайым түрде ол үш сұраққа жауап береді: кәсіпорын нені бақылайды, қалай және қашан бақылайды, нәтижелерді қалай тіркейді.

Бағдарламаға мыналар кіреді:

• теріс әсер ету объектілері мен көздері: шығарындылар, төгінділер және қалдықтар;
• бақыланатын көрсеткіштер тізбесі;
• бақылаудың кезеңділігі мен әдістері;
• сынама алу нүктелері мен өлшеу орындары;
• шығарындыларды, төгінділерді, қалдықтардың түзілуі мен көмілуін есепке алу және бақылау тәртібі;
• зертханалық зерттеулер және өндірістік экологиялық мониторинг туралы мәліметтер;
• жауапты тұлғалар және құжаттаманы жүргізу тәртібі;
• нәтижелерді ресімдеу және экологиялық есептілікті ұсыну тәртібі.

Бағдарлама экологиялық рұқсаттың қолданылу мерзіміне байланысты жоспарлы кезеңге, бірақ он жылдан аспайтын мерзімге әзірленеді.

Өткізу кезеңдері: Жоспарланған қызмет туралы өтініш → Скрининг → Ықтимал әсерлер туралы есеп немесе Қоршаған ортаны қорғау бөлімі.

Жоспарланған қызмет туралы өтініш — жоспарланған қызмет үшін міндетті ҚОӘБ немесе скрининг көзделген жағдайда бастамашы уәкілетті органға беретін құжат. Ол мемлекет пен жұртшылыққа қандай объектіні салу, кеңейту немесе пайдалану жоспарланғанын және оның қоршаған ортаға ықтимал әсерін хабарлайды.

Жоспарланған қызмет әсерлерінің скринингі жобаға толық ҚОӘБ жүргізу қажет пе, жоқ па екенін айқындайды.

Ықтимал әсерлер туралы есеп жоспарланған қызметтің қоршаған ортаға, адамдардың денсаулығына және әлеуметтік-экономикалық жағдайларға ықтимал әсерін, оның ауқымын және теріс әсерді азайту шараларын сипаттайды.

Қоршаған ортаны қорғау бөлімі — адамның қоршаған ортаға теріс әсерін болдырмау және азайту жөніндегі іс-шараларға арналған жоба бөлігі.

Қазақстан Республикасының экологиялық заңнамасының талаптарына сәйкес кәсіпорын үшін экологиялық рұқсатты ресімдеуге көмектесеміз.

Қажетті рұқсат түрін айқындаймыз, құжаттаманы дайындаймыз, келісу және уәкілетті мемлекеттік органға өтініш беру рәсімін сүйемелдейміз.

Экологиялық рұқсат I және II санаттағы бірқатар объектілерді салу және пайдалану үшін міндетті. Қазақстанда әсер етуге арналған экологиялық рұқсат және кешенді экологиялық рұқсат (КЭР) көзделген.

Әсер етуге арналған рұқсат, атап айтқанда, II санаттағы объектілерді, сондай-ақ заңнамада көзделген жағдайларда I санаттағы объектілерді салу және пайдалану үшін қажет.

Кешенді экологиялық рұқсат — ең үздік қолжетімді техникаларды ескере отырып қызметтің экологиялық шарттарын белгілейтін реттеу құралы.

Рұқсатты ресімдеу кезінде біз:

• қажетті жобалық және экологиялық құжаттаманы дайындаймыз;
• қолданылатын технологияларды ең үздік қолжетімді техникалармен салыстырамыз;
• құжаттарды заңнамада көзделген ақпараттық жүйелер арқылы береміз;
• өтінішті қарауды сүйемелдейміз;
• нәтиже алынғанға дейін мемлекеттік органдардың ескертулері мен сұрауларын пысықтаймыз.

Экологиялық аудит — ұйым қызметінің экологиялық талаптарға сәйкестігін тексеру және оның қоршаған ортаға әсерін бағалау.

Қарапайым түрде бұл кәсіпорынды экология тұрғысынан тексеру.

Аудит кезінде мыналар тексеріледі:

• атмосфераға шығарындылар;
• сарқынды сулар төгінділері;
• қалдықтардың түзілуі және олармен жұмыс істеу;
• табиғи ресурстарды пайдалану;
• экологиялық заңнаманы сақтау;
• қажетті рұқсаттар мен құжаттардың болуы;
• экологиялық тәуекелдер және қоршаған ортаға ықтимал залал.

Мақсат — бұзушылықтар мен экологиялық тәуекелдерді анықтау, оларды жою және табиғатқа теріс әсерді азайту тәсілдерін ұсыну.

Кәсіпорын қызметінің сипаты мен түріне және оның қоршаған ортаға әсеріне қарай заңнама әртүрлі экологиялық есептілікті ұсынуды міндеттейді.

Қазақстандағы негізгі есептілік түрлері:

Өндірістік экологиялық бақылау бойынша есеп

I және II санаттағы объектілердің операторлары өндірістік экологиялық бақылау жүргізіп, оның нәтижелері туралы мерзімдік есептерді электрондық түрде Қоршаған орта мен табиғи ресурстардың жай-күйі туралы ұлттық деректер банкіне ұсынады.

Статистикалық есептілік

• 4-ОС — қоршаған ортаны қорғауға жұмсалған шығындар туралы есеп;
• 2-ТП (ауа) — атмосфералық ауаны қорғау туралы есеп;
• 2-қалдықтар — қалдықтарды қайта өңдеу, сұрыптау, кәдеге жарату және көму туралы есеп;
• 2-ТП (су шаруашылығы) — суды алу, пайдалану және бұру туралы есеп.

Ластағыштардың шығарындылары мен тасымалдарының тіркелімі

Бұл кәсіпорындар қоршаған ортаның ластануы туралы ақпарат беретін мемлекеттік электрондық база. Есептілік нақты объектілер, ластағыштар және қалдық түрлері бойынша қалыптастырылады.

870.00 салық есептілігі нысаны

Бұл қоршаған ортаға теріс әсер еткені үшін төлем бойынша тоқсан сайынғы декларация. Ол эмиссия көлемдерін және шығарындылар, төгінділер мен қалдықтарды орналастыру көлемдері негізінде есептелген төлемді көрсетеді.

Қалдықтарды түгендеу есебі

Бұл кәсіпорында қандай қалдықтар, қандай мөлшерде түзілгенін, қаншасы берілгенін, өңделгенін, залалсыздандырылғанын немесе объектіде қалғанын көрсететін міндетті есеп.

Қоршаған ортаға әсер туралы декларация

III санаттағы объектілерде қызмет атқаратын тұлғалар жоспарланған шығарындылар мен қалдықтардың түзілу көлемдерін көрсете отырып, тиісті жергілікті атқарушы органға декларация ұсынады.

Парниктік газдар шығарындыларын түгендеу және мониторинг жоспары — ұйымның немесе кәсіпорынның шығарындыларын есепке алу және бақылау жүйесінің өзара байланысты екі элементі.

Парниктік газдар шығарындыларын түгендеу — кәсіпорын белгілі бір кезеңде, әдетте бір жылда шығаратын парниктік газдар мөлшерін жүйелі есептеу және құжаттау. CO₂, CH₄, N₂O және басқа газдар ескеріледі. Көздерге отын жағу, технологиялық процестер және ағып кетулер жатады.

Мониторинг жоспары шығарындылардың қалай өлшенетінін, есептелетінін, бақыланатынын және расталатынын белгілейді: қандай көздер есепке алынады, қандай деректер және қаншалықты жиі жиналады, ақпаратты жинау мен тексеруге кім жауап береді, қандай әдістемелер мен коэффициенттер пайдаланылады.

Парниктік газдарды верификациялау және валидациялау — корпоративтік есептілік, көміртегі жобалары немесе көміртегі бірліктерінің саудасы шеңберіндегі шығарындылар мен сіңіру көлемдері туралы деректер мен мәлімдемелерді тәуелсіз тексеру.

Айырмашылығы:

Валидация жоспарланған қызметті іске асыруға дейін тексереді. Мысалы, жобаның таңдалған стандарт талаптарына сәйкестігі және шығарындыларды азайтуды есептеу әдістемесінің негізділігі бағаланады.

Верификация белгілі бір кезеңдегі нақты нәтижелерді: есептеулерді, бастапқы деректерді, қолданылған коэффициенттерді және мәлімделген шығарындылар немесе қысқартулар көлемін тексереді.

Бізде Қазақстан Республикасының белгіленген талаптарына сәйкес парниктік газдарды верификациялау және валидациялау жұмыстарын жүргізуге СТ РК ISO 14065 стандарты бойынша тиісті аккредиттеу бар.

Қоршаған орта жай-күйінің экологиялық мониторингі — табиғи және антропогендік факторлардың әсерінен табиғи компоненттердің өзгеруін тұрақты бақылау, бағалау және болжау жүйесі.

Аспаптық өлшеулер экологиялық мониторингтің маңызды бөлігі. Олар ауаның, судың, топырақтың, физикалық факторлардың және қоршаған ортаның басқа компоненттерінің жай-күйі туралы сандық деректер алуға мүмкіндік береді.

Аспаптық өлшеулердің басты міндеті — қоршаған ортаның нақты жай-күйін объективті анықтау, ластанудың рұқсат етілген деңгейлерінің асып кетуін және теріс өзгерістерді уақтылы анықтау. Нәтижелердің дұрыстығы аспап сапасына ғана емес, өлшеу әдістемесіне, жабдықты дайындауға, жұмыс жағдайларына және маманның біліктілігіне де байланысты.

«ЭКОС» ЖШС жылжымалы сынақ зертханасының құзыреттілігін және өлшеу нәтижелерінің дұрыстығы мен сапасын растайтын қолданыстағы аккредиттеу аттестаты бар.

Еңбек жағдайлары бойынша жұмыс орындарын (өндірістік объектілерді) аттестаттау — қауіпсіздік жағдайын, орындалатын жұмыстардың зияндылығын, ауырлығын және қауырттылығын, еңбек гигиенасын және өндірістік орта жағдайларының қауіпсіздік пен еңбекті қорғау нормативтеріне сәйкестігін айқындау үшін өндірістік объектілерді, цехтарды, учаскелерді және жұмыс орындарын бағалау.

«ЭКОС» ЖШС Қазақстан Республикасы Денсаулық сақтау және әлеуметтік даму министрінің 2015 жылғы 28 желтоқсандағы № 1057 бұйрығымен бекітілген қағидаларға сәйкес қызмет атқаратын мамандандырылған ұйымдар тізіміне кіреді. Құрамында аккредиттелген жылжымалы сынақ зертханасы бар және санитариялық-химиялық зерттеулерге, физикалық факторларды өлшеуге, радиометрия мен дозиметрияға мемлекеттік лицензиясы бар.

«ЭКОС» мамандары жүргізетін аттестаттау еңбек жағдайларының зияндылығы мен қауіптілігін, жарақат қауіпсіздігін, ұжымдық және жеке қорғаныш құралдарымен қамтамасыз етілуін кешенді бағалауды қамтиды.

Кәсіптік тәуекелді бағалау тәуекелдерді сәйкестендіру туралы ақпаратты, кәсіптік аурулар мен өндірістік жарақаттану статистикасын және ұжымдық әрі жеке қорғаныш құралдарымен қамтамасыз етілуін талдау негізінде кәсіптік тәуекел дәрежесін айқындайды.

Кәсіптік тәуекел әрбір кәсіп, лауазым және жұмыс орны бойынша өндірістік процестер мен қызмет түрлері бөлінісінде механикалық, физикалық, химиялық, биологиялық және психофизиологиялық факторларды анықтау үшін сәйкестендіріледі.

Бағалау бірнеше кезеңнен тұрады:

1. жұмыс орнындағы қауіптіліктерді анықтау;
2. қауіпті оқиғаның туындау ықтималдығын айқындау;
3. қызметкер үшін салдардың ауырлығын бағалау;
4. тәуекел деңгейін айқындау;
5. қауіпті жою, жеке қорғаныш құралдарын қолдану және қызметкерлерді оқыту сияқты тәуекелді төмендету шараларын әзірлеу;
6. еңбек жағдайлары өзгерген кезде немесе оқиғадан кейін бағалауды қайта қарау.

Жұмыс орындарындағы өндірістік бақылау — еңбекті қорғау, санитариялық нормалар және өндірістік қауіпсіздік талаптарының сақталуын қамтамасыз етуге бағытталған іс-шаралар кешені.

Өндірістік бақылау тиісті бағдарламаға сәйкес жүзеге асырылады. Бақылау басталғанға дейін қызметкерлерге әсер етуі мүмкін зиянды және қауіпті өндірістік факторлар тізбесі анықталады. Өндіріс сипатына қарай жұмыс ортасының физикалық, химиялық және басқа факторлары бағаланады.

Зерттеулер мен өлшеулерді жарамды және тексерілген өлшеу құралдарын пайдалана отырып аккредиттелген зертхана жүргізеді. Маман қажетті өлшеулерді тікелей жұмыс орындарында орындайды.

Нәтижелер нақты еңбек жағдайлары мен жұмыстарды орындаудың шынайы режимін объективті көрсетуі тиіс. Өлшеулер арнайы дайындалған немесе жасанды өзгертілген жағдайларсыз қалыпты жұмыс режимінде жүргізіледі.

Өндірістік бақылау еңбек жағдайларына объективті баға беруге, ықтимал тәуекелдерді уақтылы анықтауға және қауіпсіз әрі қолайлы еңбек жағдайларын қамтамасыз ету шараларын қабылдауға мүмкіндік береді.